Fruitautomaten zijn de meest gespeelde kansspelen in Nederland en ander landen. De aantrekkingskracht van de fruitautomaat is heel moeilijk te definiëren omdat er feitelijk in de basis alleen drie rollen draaien met een aantal plaatjes er op. De uitkomst van de rollen is afhankelijk van de combinatie van de plaatjes, dat is alles. Meer of minder is het gokken op fruitautomaten niet. Hopen dat de plaatjes op de juiste rij vallen en in de volgorde die het meeste oplevert.

Er zijn heel veel wetenschappelijke rapporten verschenen die als het ware een kijkje in het innerlijke van de mens probeerden te geven maar een echte plausibele reden waarom fruitautomaten dusdanig populair zijn is nog niet echt gevonden.

Sommige refereren aan de wens van personen om een gave te bezitten die kan voorspellen wanneer de juiste combinatie valt. Een andere theorie verwijst naar de fascinatie van de mens voor zaken die bewegen zonder dat er een ritme in te ontdekken is. Is het het je bijvoorbeeld al eens opgevallen dat mensen uren naar vlammen of golven kunnen staren?

In beide gevallen is er geen patroon, anders dan dat de initiële beweging identiek is aan de voorgaande, echter de uitkomst altijd anders. Hetzelfde geldt voor regen op de ramen en het volgen van de druppels, een eindeloze repeteer beweging die anders ten einde komt. In dit artikel proberen wij wat meer inzicht te geven wat men beweegt om te gokken op fruitautomaten.

In 2002 schreef Mattijs Erberveld (Student aan de Universiteit van Twente) een essay over de fruitautomaat getiteld, “Een onderzoek naar de binding tussen mens en techniek” dat inzichtelijk probeert te maken wat toch de aantrekkingskracht is van fruitautomaten. In 2002 waren online fruitautomaten nog geen wijd verspreid begrip maar de essay zou nu nog van toepassing kunnen zijn op de huidige generatie gokkasten. Lees de scriptie van Mattijs Erberveld en ontdek waarom de mens al honderden jaren gefascineerd is door bewegende patronen die terugkeren in de fruitautomaat.

Voor het schrijven van de scriptie over fruitautomaten stelde Mattijs twee vragen centraal:

  1. Welke bindingen zijn er in de loop der tijd ontstaan tussen speler en fruitautomaat
  2. Op welke wijze trachten betrokken actanten grip te krijgen op de problematische binding die de speler en automaat onderling zijn aangaan?

In ruim 80 pagina tellend document en diverse bijlagen schetst de student een beeld dat inzichtelijk maakt wat nu de fascinatie is die mens en machine bind. In het voorwoord geeft de schrijver zelf al aan dat hij van jongs af aan al gefascineerd was door de geluidjes, lichtjes en de rollen op de fruitautomaat. Als wij voor ons zelf sprken kunnen wij niet anders dan erkennen dat die fascinatie voor fruitautomaten door ons ook zo beleeft werd. Zeker toen de echte eenarmige bandieten er nog waren waar je door middel van het trekken aan de hendel een speciaal geluid hoorden dat aangaf dat de rollen gingen draaien. Het geluid dat wat krakend klonk kun je hier in dit fragment terug horen en als de rollen dan goed ‘vielen’ dan hoorde je de jackpot vallen. (Jackpot fragment)

De combinatie van nostalgie naar de oude eenarmige bandiet en de miljoenen die je tegenwoordig op de online fruitautomaten kunt winnen dragen ertoe bij dat er dagelijks miljoenen mensen wereldwijd een gokje wagen op een fruitautomaat. Het is echter het menselijk brein dat gefascineerd is door toeters, bellen, kleuren en het instictieve gedrag dat men denkt te kunnen voorspellen welke combinatie er gaat vallen dat de fruitautomaten tot een succes maakt.